Nieważność umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego na bazie wzorca umowy zawartego z ING Bank Śląski S.A.

Nieważność umowy kredytu we franku

Mamy już „na stanie” uzasadnienie Wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach, sygn. akt I C 1239/17 z dnia 26 marca 2019 roku. Sprawa dotyczyła wadliwości kredytu indeksowanego do waluty CHF. Umowa została zawarta z Bankiem ING w sierpniu 2008 roku.

Sąd w pisemnych motywach rozstrzygnięcia podzielił zdanie kredytobiorcy, że w umowie wpisane były tzw. klauzule abuzywne, czyli takie które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i doprowadzają do znaczącej nierównowagi pomiędzy stronami umowy. 

Dla przypomnienia we wzorcu umowy kredytowej indeksowanej do CHF Banku ING-   niedozwolone postanowienia ( klauzule abuzywne) kształtowały  się następująco: 

Par. 1 ust. 1– równowartość kwoty ….zł w walucie CHF zostanie określona  na podstawie gotówkowego kursu kupna CHF Banku z dnia wypłaty ( uruchomienia) kredytu ( kurs notowany z pierwszej tabeli kursowej Banku- tabela A w tym dniu) i zostanie podana w harmonogramie spłat.

Par. 2 ust. 4 wzorca umowy- „kredyt zostanie uruchomiony w złotych, a jego równowartość w walucie CHF zostanie ustalona według kursu kupna określonego w par. 1 ust. 1 w dniu uruchomienia kredytu.”

Par. 4 ust. 1 wzorca umowy- Kredytobiorca  zobowiązuje się  do spłaty kredytu wraz z odsetkami  oraz innymi zobowiązaniami wynikającymi z umowy kredytu.  Kredyt, odsetki oraz inne zobowiązania wyrażone w CHF będą spłacane w złotówkach jako równowartość  raty kredytu CHF przeliczonej według gotówkowego  kursu sprzedaży  CHF Banku z dnia wymagalnej spłaty raty ( kurs notowany z pierwszej tabeli kursowej Banku-tabela A, w dniu) (…)zmiana kursu walutowego będzie miała  wpływ na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych oraz wartość kredytu. 

Sąd uznał, że tak określone postanowienia umowy nie wyjaśniały kredytobiorcom warunków zasad indeksacji kredytu odsyłając jedynie do „ pierwszej tabeli kursowej Banku”, innymi słowy Bank dowolnie ustalał wysokość zobowiązania kredytobiorcy.

Ponadto Sąd słusznie przytoczył stanowisko wyrażone w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego  z dnia 20 czerwca 2018 roku w sprawie o sygn. akt III CZP  29/17, który  w tezie wskazał, że badanie przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta- dokonywane jest według stanu z chwili zawarcia umowy.

Nieważność umowy kredytu we franku z mocy prawa 

Najbardziej jednak cieszy, że Sąd dostrzegł w umowie i w zachowaniu Banku naruszenia, które w istocie doprowadziły do uznania, że umowa jest nieważna z mocy prawa – od dnia jej podpisania ze względu na fakt, że:

Bank naruszył wobec kredytobiorcy obowiązki informacyjne –

-w czasie rozmów „okołokredytowych ” przedstawiciele Banku w zakresie wahnięć kursu franka, wpływu tych wahnięć na wysokość zobowiązań konsumenta oraz samodzielnego ustalania kursu franka informowali powódkę jedynie o tym, że kurs franka jest walutą stabilną. I nie zostały jej przedstawione wahnięcia kursu CHF z ostatnich  kilku lat. 

-powódka nie miała wiedzy i doświadczenia, by samodzielnie  ocenić konsekwencje wprowadzenia do umowy elementu walutowego.

-Z tego punktu widzenia oświadczenie powódki o akceptacji ryzyka kursowego nie stanowiło skutecznego potwierdzenia wykonania obowiązku informacyjnego po stronie pozwanego.

Wywodząc w ten sposób – Sąd oparł się na wyroku TSUE z 20 września 2017 roku, C-186/16- Ruxandra Andrucic przeciwko Banca Romanesca, zgodnie z którym art. 4 ust. 2 dyrektywy konsumenckiej 93/13 należy interpretować w ten sposób, że wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że w wypadku umów kredytowych powiązanych z walutą obcą instytucje finansowe MUSZĄ zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji, a także MUSZĄ klarownie wyjaśnić kredytobiorcom, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby SILNA deprecjacja kursu waluty krajowej.

-Bank dopuścił się wobec powódki nieuczciwej praktyki rynkowej poprzez zaniechanie wprowadzające w błąd w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, w rozumieniu art. 4 ust. cytowanej ustawy, gdyż nie poinformował jej w sposób rzetelny o ryzyku kursowym

Źródła: Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 29/17

 http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia3/III%20CZP%2029-17.pdf

Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym,

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20071711206/U/D20071206Lj.pdf

Dowiedz się jakich argumentów użyć w sporze z bankami na naszym blogu – frankowicze pomoc